عرف شرع ، عبادت صحيح نيست . همچنين عبادات نفسانى ، تحصيل اخلاق حسنه است از توكّل و علم و تواضع و عفو و صدق و صبر و قناعت و امثال آنها كه هريك از آنها در عبادات نفسانيّه ركنى است و واجبى است كه خلل در يكى از آنها خلل در عبادات نفس است يا باعث بطلان است يا قصور . و اين عبادات نفسانيّه ، موقوف است بر طهارت نفسانى از انجاس و اخباث نفسانيّه از قبيل ريا و حسد و كبر و طمع و عجب و حرص و غرور . و هرگاه نفس ، مطهّر از اين اخباث و انجاس نشود ، عبادت او صحيح و مقبول نخواهد شد . و همچنين عبادات عقليّه ، تحصيل صفات كمال و جنود عقليّه است چون ايمان و خير و تصديق و رجاء و عدل و شكر و علم و اخلاص و امثال اين‌ها . و هرگاه خللى در يكى از آنها ظاهر شود باعث نقصان و قصور آن عبادت است . و مادام كه عقل ، مطهّر نشود از اخباث و انجاس عقليّه از قبيل كفر و شرّ و جحود و قساوت و جهل و سخط و جور و امثال آنها ، عبادات عقليّه ، صحّت و قبول بهم نخواهد رسانيد . و همچنين عبادات قلبيّه ، تحصيل صفات و كمالات قلبيّه است چون حضور و ذكر و فكر و شوق و معرفت و محبّت و يقين و تفويض و رضا و خشوع و امثال آنها . هرگاه خلل در يكى از اركان آنها واقع شود باعث فساد و بطلان عبادت قلب است . و هرگاه مطهّر نشود از اخباث و انجاس غفلت و شرك و شكّ و عداوت و قساوت و امثال آنها ؛ عبادات قلبيّه ، صحيح و مقبول نخواهد شد . و همچنين ساير مراتب باطنيّهء انسان را عبادات مخصوصه و اخباث و انجاس معيّنه است . و اينكه شارع مقدّس در عبادات بدنيّه و مقدّمات آنها كه طهارت است ترغيب و تأكيد و تحريض فرموده و حال آنكه بدن نسبت به ساير درجات باطنيّه ، جلد انسان است - چون پوست بادام نسبت به مغز ، و مركب انسان است چون حمار نسبت به راكبش - و هرگز نظرگاه حقّ تعالى نيست بلكه منظور